Mea culpa; Ik rook. In tegenstelling tot zij die ik benijd, kon ik niet weerstaan aan de peer pressure om te roken. Zelfs na een zoveelste poging om te stoppen (niet langer dan twee weken volgehouden), rook ik tot op de dag van vandaag nog steeds. Ik draag daarvoor de volle verantwoordelijkheid en schuld. Misschien richt ik me, vanuit die verantwoordelijkheid en schuld, in de nabije tijd tot een psycholoog of arts om me van deze lastige dwanghandeling af te helpen (want dat is het toch, een ziekte?). Anderzijds ben ik me ten volle bewust van mijn verantwoordelijkheid om mensen niet te hinderen in mijn dwaze verslaving. Ik ben 100% voorstander van rookverboden op publieke plaatsen (daarbij reken ik mijn woonkamer e.d.), vraag niet liever dan me kapot te taxeren en te overladen met walgelijke foto’s en bewustmakende campagnes. In deze mate wil ik mijn volle verantwoordelijkheid ook opnemen. Er zijn echter anderen die de roker diepgaander willen straffen, maar zich niet bewust zijn van de gevolgen van hun idee. Zij richten zich tegen solidariteit en meer nog; tegen de verzorgingsstaat op zich en treffen daarmee niet alleen de roker, maar elke burger van die verzorgingsstaat.
Laat me in de eerste plaats deze opiniemakers hun argumentatie serieus nemen, hun redeneringen hernemen, uitdiepen om goed te begrijpen en de gevolgen daarvan duidelijk stellen. De voorstanders van de stelling dat rokers hun eigen ziekte moeten betalen komen aandraven met ideeën dat, als ze zich verzekeren, ze een hogere premie moeten betalen, dat wanneer ze om nieuwe longen vragen, ze achter de gezonde mensen op de lijst moeten staan. Waarom? Omdat het hun verantwoordelijkheid is. Men stelt het als een laatste redmiddel: de stok achter de deur; pure chantage. Wat achter al deze ideeën schuilgaat is het vooropstellen, als het ware heilig verklaren, van de idee van eigen verantwoordelijkheid. “U maakte de keuze dus u kunt ook de keuze maken het niet te doen. Bijgevolg draagt u de gevolgen van uw keuze.” Daarnaast stellen deze opiniemakers ook dat ze de idee van solidariteit niet in gedrang brengen, althans zo leest men in opinieartikels.[1] Zij beroepen zich enkel op de idee van een volle verantwoordelijkheid voor de eigen keuze waarbij geen rekening mag worden gehouden met peer pressure.
Anderzijds kies ik er zelf voor om in de bouw of als verpleger te werken. Ik ga naar de sollicitatie, ik aanvaard de job en onderteken het contract net zoals bij elke andere job. Het is dus mijn verantwoordelijkheid als mijn rug het begeeft ondanks alle campagnes om goed te heffen, ondanks het feit dat ik nu eenmaal dat diploma heb (dat is namelijk ook mijn keuze) en ondanks de sociale druk die schuilt achter de idee dat werken de mogelijkheid geeft tot maatschappelijke participatie. Met andere woorden: u kunt achteraan op de lijst gaan staan voor chirurgische ingrepen en u kan een hogere verzekeringspremie betalen, want het is u die gekozen hebt om die risicovolle job uit te oefenen. U had het even goed niet kunnen doen.
Wat ik wil illustreren met vorig voorbeeld is dat wanneer je de eigen verantwoordelijkheid als heilig principe hanteert, je evenzeer een voorstander bent van een “ieder- voor- zich maatschappij” en wel degelijk solidariteit ondermijnt, zelfs die solidariteit die aan de basis ligt van onze verzorgingsstaat. Laat me dit even verduidelijken. Onze verzorgingsmaatschappij is namelijk gebaseerd op de idee van solidariteit. De idee van sociale zekerheid is in die zin sociaal dat het zo min mogelijk met individuele en socio-economische kenmerken rekening houdt. Daardoor genereert het solidariteit. De voorbeelden zijn legio. U hoeft maar te denken aan de premie die u betaalt, die is in relatief opzicht niet anders dan uw buur of de premier van dit land. Wanneer men echter de eigen verantwoordelijkheid zo hoog in het vaandel draagt, dat het een absoluut principe wordt dat niet bediscussieerbaar is, dan zegt u dat ook socio-economische en individuele gevolgen moeten meespelen. U hebt niet de mogelijkheid gehad om te kunnen studeren voor een bureaujob ondanks alle bestaande maatregelen om u te helpen en verzeilt daardoor in een lichaamsbelastende job? Spijtig, de gevolgen zijn voor u. U maakte niet de keuze om in zulke familie geboren te worden, maar het is wel uw keuze en verantwoordelijkheid om eruit te geraken. De gevolgen zijn duidelijk: u betaalt premies navenant de kans op het risico, ongeacht u het kan betalen of niet. De verantwoordelijkheid ligt bij u en dat valt niet te bediscussiëren, u moet geen solidariteit verwachten. Een sociale zekerheid die gebaseerd is op een principe van solidariteit is dus volledig uit de boze.
Het gaat hier niet zozeer om het feit dat men mensen niet mag verantwoordelijk stellen voor bepaalde keuzes, het gaat erom in hoeverre men dat principe als onaantastbaar mag achten. Ik maak me zorgen, word misselijk en zelfs angstig als dat principe van eigen verantwoordelijkheid als onaantastbaar wordt aanzien of zal worden gezien, want dan ondermijnen we de verzorgingsstaat en begeven we ons met z’n allen terug naar de negentiende eeuw. Een stap waarvoor ik niet verantwoordelijk wil zijn en mij in alle hevigheid kritisch zal tegen verzetten. Ik pleit anderzijds om mijn volle verantwoordelijkheid op te nemen om bewust te zijn van mijn standpunten en haar gevolgen, ik hoop dat anderen dat ook doen. Schuldig dus, ik pleit met alle gevolgen in acht genomen voor een verzorgingsstaat die efficiënt werkt en dat voor elke burger.
Koen Dorleman
Jong-Socialisten Leuven
[1] http://www.demorgen.be/dm/nl/2461/Opinie/article/detail/1597925/2013/03/17/Wie-zijn-ziekte-zelf-heeft-veroorzaakt-mag-daar-de-gevolgen-van-dragen.dhtml)
Laat me in de eerste plaats deze opiniemakers hun argumentatie serieus nemen, hun redeneringen hernemen, uitdiepen om goed te begrijpen en de gevolgen daarvan duidelijk stellen. De voorstanders van de stelling dat rokers hun eigen ziekte moeten betalen komen aandraven met ideeën dat, als ze zich verzekeren, ze een hogere premie moeten betalen, dat wanneer ze om nieuwe longen vragen, ze achter de gezonde mensen op de lijst moeten staan. Waarom? Omdat het hun verantwoordelijkheid is. Men stelt het als een laatste redmiddel: de stok achter de deur; pure chantage. Wat achter al deze ideeën schuilgaat is het vooropstellen, als het ware heilig verklaren, van de idee van eigen verantwoordelijkheid. “U maakte de keuze dus u kunt ook de keuze maken het niet te doen. Bijgevolg draagt u de gevolgen van uw keuze.” Daarnaast stellen deze opiniemakers ook dat ze de idee van solidariteit niet in gedrang brengen, althans zo leest men in opinieartikels.[1] Zij beroepen zich enkel op de idee van een volle verantwoordelijkheid voor de eigen keuze waarbij geen rekening mag worden gehouden met peer pressure.
Anderzijds kies ik er zelf voor om in de bouw of als verpleger te werken. Ik ga naar de sollicitatie, ik aanvaard de job en onderteken het contract net zoals bij elke andere job. Het is dus mijn verantwoordelijkheid als mijn rug het begeeft ondanks alle campagnes om goed te heffen, ondanks het feit dat ik nu eenmaal dat diploma heb (dat is namelijk ook mijn keuze) en ondanks de sociale druk die schuilt achter de idee dat werken de mogelijkheid geeft tot maatschappelijke participatie. Met andere woorden: u kunt achteraan op de lijst gaan staan voor chirurgische ingrepen en u kan een hogere verzekeringspremie betalen, want het is u die gekozen hebt om die risicovolle job uit te oefenen. U had het even goed niet kunnen doen.
Wat ik wil illustreren met vorig voorbeeld is dat wanneer je de eigen verantwoordelijkheid als heilig principe hanteert, je evenzeer een voorstander bent van een “ieder- voor- zich maatschappij” en wel degelijk solidariteit ondermijnt, zelfs die solidariteit die aan de basis ligt van onze verzorgingsstaat. Laat me dit even verduidelijken. Onze verzorgingsmaatschappij is namelijk gebaseerd op de idee van solidariteit. De idee van sociale zekerheid is in die zin sociaal dat het zo min mogelijk met individuele en socio-economische kenmerken rekening houdt. Daardoor genereert het solidariteit. De voorbeelden zijn legio. U hoeft maar te denken aan de premie die u betaalt, die is in relatief opzicht niet anders dan uw buur of de premier van dit land. Wanneer men echter de eigen verantwoordelijkheid zo hoog in het vaandel draagt, dat het een absoluut principe wordt dat niet bediscussieerbaar is, dan zegt u dat ook socio-economische en individuele gevolgen moeten meespelen. U hebt niet de mogelijkheid gehad om te kunnen studeren voor een bureaujob ondanks alle bestaande maatregelen om u te helpen en verzeilt daardoor in een lichaamsbelastende job? Spijtig, de gevolgen zijn voor u. U maakte niet de keuze om in zulke familie geboren te worden, maar het is wel uw keuze en verantwoordelijkheid om eruit te geraken. De gevolgen zijn duidelijk: u betaalt premies navenant de kans op het risico, ongeacht u het kan betalen of niet. De verantwoordelijkheid ligt bij u en dat valt niet te bediscussiëren, u moet geen solidariteit verwachten. Een sociale zekerheid die gebaseerd is op een principe van solidariteit is dus volledig uit de boze.
Het gaat hier niet zozeer om het feit dat men mensen niet mag verantwoordelijk stellen voor bepaalde keuzes, het gaat erom in hoeverre men dat principe als onaantastbaar mag achten. Ik maak me zorgen, word misselijk en zelfs angstig als dat principe van eigen verantwoordelijkheid als onaantastbaar wordt aanzien of zal worden gezien, want dan ondermijnen we de verzorgingsstaat en begeven we ons met z’n allen terug naar de negentiende eeuw. Een stap waarvoor ik niet verantwoordelijk wil zijn en mij in alle hevigheid kritisch zal tegen verzetten. Ik pleit anderzijds om mijn volle verantwoordelijkheid op te nemen om bewust te zijn van mijn standpunten en haar gevolgen, ik hoop dat anderen dat ook doen. Schuldig dus, ik pleit met alle gevolgen in acht genomen voor een verzorgingsstaat die efficiënt werkt en dat voor elke burger.
Koen Dorleman
Jong-Socialisten Leuven
[1] http://www.demorgen.be/dm/nl/2461/Opinie/article/detail/1597925/2013/03/17/Wie-zijn-ziekte-zelf-heeft-veroorzaakt-mag-daar-de-gevolgen-van-dragen.dhtml)